ادینه موری کریموند

شهرستان سردشت يکي از شهرهاي استان آذربايجان غربي است و با داشتن موقعيت کوهستاني،جنگل هاي انبوه، دره هاي سرسبز، رودخانه هاي پرآب و پرندگان رنگارنگ، طبيعت بسيار زيبايي به وجود آورده است. سردشت را پل فلزي رودخانه “زاب” که از دوران جنگ به يادگار مانده است، از جاده اصلي جدا مي کند. طبيعت سردشت و جاده هاي پرپيچ و خمي که دل کوه را شکافته و انبوه درختان جنگلي آن، آنقدر زيباست که ديدن آن مي تواند براي هر تازه واردي بسيار جذاب باشد. اگر در دوران جنگ، سردشت بمباران نمي شد، جنگل هاي اطراف آن بسيار گسترده تر جلوه مي کرد و اين منطقه به يکي از زيباترين و ديدني ترين مناطق کشور تبديل مي شد. با اين وصف مي توان گفت اين منطقه بکرترين مناظر را دارد، به طوري که سردشت و شهرهاي اطراف آن را بايد شمال بدون رطوبت ناميد .
وسعت اين شهر 1411 کيلومتر مربع است و 30904 نفر جمعيت دارد. جمعيت روستاهاي اطراف آن نيز 62264 نفر برآورد مي شود. سردشت که داراي 2 بخش و 6 دهستان است، در جنوب غربي شهرستان مهاباد واقع شده و از اين شهر 125 کيلومتر فاصله دارد. فاصله سردشت از مرز ايران وعراق نيز 30 کيلومتر است. اين شهر از طرف جنوب هم از شهرستان بانه 60 کيلومتر فاصله دارد.
اکنون 5 هزار هکتار از اراضي سردشت را باغ هاي بسيار زيبا در بر گرفته است. محصولات منطقه انگور سياه، گلابي، سيب، بادام، گردو و نخود است و از محصولات جنگلي آن نيز مازوج، سقز و دانه روغني بنه را مي توان نام برد.
چشم اندازهاي طبيعي سردشت
با نگاهي به چشم اندازهاي طبيعي سردشت به جرات مي توان گفت که طبيعت جنگلي آن در برخي مناطق تقريبا دست نخورده مانده و وجود اين جنگل هاي زيبا، روستاي حذرآباد و بيوران و زميران را دوچندان کرده است. برخي چشم اندازهاي زيباي سردشت عبارتند از:
چشمه گراو
اين چشمه از چشمه هاي آب معدني است و املاح آن حداقل يک گرم در ليتر است. اين چشمه در نزديکي روستاي “کانيه گويز” در شرق حوزه زاب است و از آن آب جوشان فوران مي کند. اين چشمه معدني گازدار است و مي گويند آب آن براي درمان عوارض پوستي مفيد است. اين چشمه در جوار شرقي رودخانه “زاب” ميان روستاهاي هرمزآباد و کانيه گويز قرار دارد. آب اين چشمه پس از جريان در سطح زمين از خود موادي به جاي مي گذارد که روز به روز بر حجم توده مخروطي شکل آن افزوده مي شود. روستاي بيوران
در شرق شهرستان سردشت روستاي سرسبز و خوش آب و هوايي به نام “بيوران” است که سرچشمه معروفي دارد. آب اين سرچشمه در وسط تابستان آنقدر سرد است که کمتر کسي مي تواند دست هايش را به مدت يک دقيقه در آن نگه دارد.
پل قلاتاسيان
جلگه اصلي “زاموا” که رودخانه “زاب” کوچک در آن جاري است در بخش مياني در ميان کوه هاي بلند جنگلي، دره اي ژرف به وجود آورده که با شتر گلوهاي متعدد تا قسمت سفلي امتداد يافته است. مهمترين تنگه اين بخش تنگه مشهور گرژال است. يکي از پل هاي باقيمانده بر روي اين رودخانه پل “قلاتاسي” يا “قلاتاسيان” است. اين پل شمالي، جنوبي است و در حقيقت به استثناي يکي از ستون هاي شمالي که سنگ چيني ملات آن تقريبا از پايه شروع شده است بقيه ستون ها را سنگ هاي طبيعي دو طرف پل که ناشي از شيب تند کوهستاني و آخرين دامنه آن است با 3 ستون سنگي نيمه تمام طبيعي که هر کدام با سنگ چيني محکم پايه هاي اصلي پل را تشکيل مي دهند. اين پل که به نام روستاي قلاتاسي خوانده مي شود بر سر راه قديمي ميرآباد به مهاباد در قسمت شمالي رودخانه “زاب” کوچک بنا شده است. تاريخ ساخت پل درست مشخص نيست اما آنچه مسلم است در اواسط قرن سيزدهم هجري به دستور شخص نيکوکاري به نام شيخ مولانا ساخته شده که به همين جهت به نام پل “مولانا” شهرت دارد.